Yağmur yağıyor. Eskiden toprak suya kavuşur, hava temizlenir sanırdık. Artık her şiddetli yağmurdan sonra içimiz rahat değil. Yağmurdan birkaç gün sonra hastanelerde kusma, ishal, halsizlik…tabloları artacak. Ve yine aynı soru sorulacak: “Ne oldu?” Sorun yağmur değil. Sorun, bu yağmura hazır olmayan şehirler. Betonla kapladık her yeri. Toprağı azalttık. Yağmurun süzüleceği alan bırakmadık. Sonra da şaşırdık: “Bu kadar su nereye gidecek?” Gitmiyor. Kanalizasyona yükleniyor. Am

Bazı virüsler vardır. Adını pek duymayız. Ama bir gün bir bakarsınız, herkesin hayatına girmiştir. Nipah virüsü de tam olarak böyle bir şey. Bilim insanlarının yıllardır “bir gün mutlaka başımıza iş açacak” dediği ama kamuoyunun adını pek bilmediği virüslerden biri. 1999 yılında Malezya’da, birkaç domuz çiftliğinde ortaya çıktı. Kısa sürede yüzlerce insanı etkiledi. O günden sonra tıp dünyasında adı “en tehlikeli patojenler” listesine yazıldı. Çünkü öldürüyor. Hem de az değil

Pandemi bitti sanıyoruz. Maske kalktı, uçaklar doldu, hayat hızlandı. Asıl kriz henüz tam olarak karşımıza çıkmadı. COVID-19, yalnızca bir sağlık sorunu değildi; nasıl yaşadığımızı, nasıl ürettiğimizi ve nasıl tükettiğimizi yüzümüze vuran küresel bir stres testiydi. Bu testten ne öğrendiğimizi açıkça ortaya koyan en önemli çalışmalardan biri, The Lancet Commission on Improving Population Health Post‑COVID‑19 raporu oldu. Raporun verdiği mesaj net: Sağlık, çevre ve ekonomi a